środa, 15 marca 2017

Bielik (Haliaeetus albicilla)

Bielik jest naszym największym lęgowym ptakiem drapieżnym. Większe od samców samice mogą osiągnąć wagę wynoszącą ok. 6 kg i rozpiętość skrzydeł ok. 2,5 m. Dorosłe ptaki ( 6 letnie i starsze) są brązowe, często nieco jaśniejsze z wierzchu, mają jasną głowę i szyję, śnieżnobiały ogon, żółty dziób i tęczówki. Młode bieliki po opuszczeniu gniazda są generalnie znacznie ciemniejsze, mają ciemną głowę, dziób i lotki, natomiast jaśniej brązowawe pióra brzucha, pleców i pokryw skrzydłowych mają przy końcach ciemne plamki. Ich ogon w terenie sprawia wrażenie ciemnego. Od spodu skrzydeł można zauważyć wyraźne jasne podbarkówki. Przez kolejne 2 dwa lata życia młodych bielików w wyniku stopniowej wymiany piór bieliki zyskują mniej lub więcej jasnych plamek, zwłaszcza na grzbiecie i brzuchu. W wieku 3-4 lat zaczynają przypominać ptaki dorosłe, upierzenie staje się bardziej jednolicie brązowe, ogon bieleje, a dziób uzyskuje kolor żółty. Całkowity wygląd dorosłego ptaka, młode bieliki osiągają po jeszcze następnych 2 latach.
Kamil_Rogala
Fot: Kamil Rogala
W XX wieku bielik był w Polsce o włos od wymarcia. Od tej pory jego liczebność sukcesywnie rośnie. Na początku XXI wieku liczba par lęgowych bielika w Polsce wynosiła 1000 - 1400 par. Obecnie gatunek ten w różnym zagęszczeniu występuje prawie w całym kraju, omijając jedynie większość terenów podgórskich na południu. Najliczniej ptaki te zamieszkują Pomorze Zachodnie oraz Warmię i Mazury. Największy przyrost nowych stanowisk bielika notuje się w Polsce Centralnej oraz miejscami w południowej. Polska jest również ważnym zimowiskiem bielików, najwięcej ptaków przebywa wówczas w dolinach Odry, dolnej Wisły i Warty oraz w pobliżu Zalewu Szczecińskiego. bieliki_komitet_ochrony_orw Źródło: Komitet Ochrony Orłów
W Polsce biotopem lęgowym bielika są lasy, różnego typu i wielkości, położone w pobliżu jezior, zalewów przymorskich, dużych stawów rybnych, szerokich dolin rzecznych i innych terenów podmokłych. Wymogami dobrego miejsca do gniazdowania dla bielika jest obecność starych, wytrzymałych drzew oraz rzadkiej obecności ludzi. Najczęściej swoje gniazdo budują na olszach, bukach, sosnach lub dębach. Ich gniazda są wielkości zbliżonej do gniazda bociana białego. Znajduje się ono do kilku kilometrów od potencjalnego łowiska (jakiegoś zbiornika wodnego), rzadko dystans ten wynosi 10 km. Niektóre pary mają w swoim rewirze 2-3 gniazda, które wykorzystują przemiennie. 
Podstawową zdobyczą bielika są ryby oraz ptactwo wodne. Proporcje są odpowiednie do lokalnych warunków.  W przypadku ryb najczęściej są to gatunki najłatwiej dostępne, jeśli chodzi o ptaki drapieżniki chętnie polują np. na łyski oraz podloty innych ptaków wodnych. Bieliki podejmują swą zdobycz przeważnie z wody (lub z ziemi), niemniej obserwowano również skuteczne ataki na lecące ptaki (np. gęsi). Ważnym składnikiem diety,zwłaszcza zimą jest padlina. Żywe ssaki są przez bieliki chwytane stosunkowo rzadko. Ptaki te wypatrują zdobyczy zarówno z czatowni jak i z lotu patrolowego. Czasami w polowaniu biorą udział oba osobniki z pary, a ma to miejsce np. podczas nękania łysek lub innych ptaków nurkujących. Wtedy jeden z drapieżników nadlatując zmusza ofiarę do nurkowania, a drugi próbuje ją schwytać kiedy ta się wynurzy. Bogate żerowiska (np. stawy rybne w czasie odławiania) potrafią zgromadzić od kilku do kilkudziesięciu bielików jednocześnie.
W Polsce dorosłe bieliki są ptakami osiadłymi, jedynie w bardzo trudnych warunkach koczują gdzieś dalej w poszukiwaniu pożywienia. Do rozrodu przystępują w wieku ok. 5 - 6 lat. Samica składa 1-3 jaja, najczęściej 2, jednak średnio tylko w połowie skutecznych lęgów gniazdo opuszczają 2 młode (wyjątkowo 3). Młodociane osobniki mogą zostać przez zimę w terytorium rodziców, lub podjąć się większej lub mniejszej jesiennej wędrówki w poszukiwaniu nowych łowisk. 
Główne etapy sezonu lęgowego bielika:
Gwne_etapy_sezonu_lgowego_bielika
Źródło: Komitet Ochrony Orłów
 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz