środa, 15 marca 2017

Rośliny zimą.

Listopad to miesiąc przygotowań roślin do zimy. Zrzucają liście oraz gromadzą w korzeniach substancje pokarmowe. Wszystko po to, by przetrwać mrozy. Następne, zimowe miesiące stanowią dla nich okres, tzw. spoczynku zimowego. Rośliny jednoroczne przeżywają ten okres w formie nasion, ale w przypadku gatunków wieloletnich cała roślina nie obumiera, lecz zaledwie jej nadziemne części. Podziemne przeżywają, by wykształcić na wiosnę nowe pędy nadziemne. Dla wyjaśnienia, rośliny jednoroczne (terofity) to takie, które do całego cyklu rozwojowego potrzebują jeden okres wegetacyjny. Wśród terofitów wyróżnia się dwie formy :
♦ ozime – do pełnego rozwoju wymagają przejścia okresu niskich temperatur (jarowizacja), młode pędy kiełkują jesienią i zimują pod śniegiem, aby na wiosnę ponowić swój rozwój.
♦ jare – na wiosnę kiełkują, rozwijają się, kwitną, wydają owoce i giną.
Wieloletnie - jak sama nazwa wskazuje powtarzają swój cykl rozwojowy wiele razy (przez wiele sezonów wegetacji). Charakterystycznym atrybutem roślin wieloletnich jest występowanie wtórnej budowy anatomicznej, tkanek wtórnych i wzrostu wtórnego. Zaobserwować to można, m.in w wieloletnich częściach bylin, głównie jednak w łodygach i korzeniach roślin zdrewniałych, na których tworzy się warstwa martwego korka. Dwuletnie zaś, potrzebują do osiągnięcia pełnego cyklu rozwojowego dwa okresy wegetacyjne. Podczas pierwszego roku tworzą jedynie krótki pęd z rozetą liści asymilujących oraz organy spichrzowe. W drugim roku wykształcają pędy kwiatowe i nasiona, po czym roślina zamiera. Pierwszy sezon wegetacyjny umożliwia wytworzenie i zmagazynowanie substancji zapasowych. Mogą być one gromadzone w liściach, korzeniu spichrzowym lub bulwach. Zmagazynowane w pierwszym roku wegetacji materiały zapasowe zużywane są w roku następnym w celu szybkiego wytworzenia organów generatywnych. 
Większość gatunków drzew zrzuca liście na czas zimy. Lecz po co to robią? Liście drzew są odpowiedzialne nie tylko za fotosyntezę, ale również za, tzw. transpirację, czyli wyparowywanie wody zmagazynowanej w gałęziach oraz pniach. Jak wiadomo, w zimie występują niskie temperatury, a śnieg zalega na drzewach, więc transpiracja mogłaby być zabójcza dla roślin, które pozbawione są w tym okresie wody. Gdyby nie została ona zahamowana, drzewa po prostu by uschły. I właśnie dlatego, żeby zaniechać proces transpiracji na okres zimy, drzewa liściaste pozbywają się wcześniej liści. Roślina wówczas przechodzi w stan spoczynku. W przeciągu jednego dnia liście mogą oddać do atmosfery aż 70 litrów wody! 
Znalezione obrazy dla zapytania drzewa zimą
Skąd drzewo (liściaste) wie kiedy zrzucić liście? Odpowiedzialny za to jest fotoperiodyzm. Jest to reakcja organizmu na zmieniający się czas trwania okresu dnia i nocy. Jesienią, gdy dzień staje się coraz krótszy, chlorofil zostaje rozłożony, przez co liście tracą kolor zielony. Wówczas pojawiają się inne barwniki (ksantofile, karoteny i antocyjanidyny), dzięki którym liście przybierają barwę żółtą, pomarańczową bądź też czerwoną.
Znalezione obrazy dla zapytania liście jesienne
Fot: Andrew Poynton 
Pod koniec jesieni, komórki liści składają się już jedynie ze ścian komórkowych oraz pozostałości cytoplazmy. W ogonku liści, tuż przy łodygach, wytwarza się specjalna warstwa odcinania, która znacznie ułatwia ich zrzucenie. Pozbawione składników odżywczych liście nie produkują wymaganych substancji pozwalających na utrzymanie się na drzewie. Pod koniec liście utrzymywane są na gałęziach jedynie przez drobne wiązki przewodzące. Po ich rozpadnięciu, wystarczy tylko silniejszy podmuch wiatru, żeby pojedyncze liście zostały strącone na ziemię. Po liściu na gałęzi pozostaje tzw. blizna liściowa. W miejscu tym wiosną pojawi się pączek, z którego powstanie nowy liść.
Znalezione obrazy dla zapytania byliny zimą
Co z roślinami zimozielonymi? Znaczna część gatunków roślin zimozielonych występuje na terenach, gdzie pory roku nie ulegają zmianie. U roślin takich sezon wegetacyjny trwa cały rok.W Europie na zimę nie zrzuca liści, m.in bukszpan, ostrokrzew czy jemioła. Rośliny te nie potrzebują dużo wody do życia, dlatego transpiracja w zimie im nie szkodzi. Ich liście są grube i sztywne. Rośliny zimozielone często posiadają kolczaste wyrostki, które chronią przed zwierzętami. Liście na spodzie zaopatrzone są w warstwę drobnych, zmniejszających transpirację włosków (tzw. kutner) lub pokryte są woskiem.
Podobny obraz
Liści corocznie nie gubią także rośliny iglaste (z wyjątkiem modrzewia). Igły, dzięki zredukowanej powierzchni, są odporne na znacznie niższe temperatury. Dodatkowo są one pokryte warstwą woskowiny, która zmniejsza parowanie wody. Jednakże należy pamiętać, że gdyby drzewa te nigdy nie pozbywały się liści, nie byłoby ściółki leśnej. Drzewa gubią igły przeważnie co 2-5 lat. Oczywiście nie wszystkie w jednym czasie. Rekordzistą w tej dziedzinie jest sosna oścista, która swe igły zrzuca co 15 lat.
Znalezione obrazy dla zapytania świerk zimą


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz